Na czym polega program
Program pozwala wcześnie rozpoznać osoby zagrożone gruźlicą. Badanie przeprowadza pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej — jest bezpłatne i nie wymaga skierowania.
Gruźlica przenosi się drogą kropelkową i przez długi czas daje objawy niespecyficzne, łatwe do pomylenia z przewlekłym przeziębieniem. Wczesne wykrycie zmienia przebieg leczenia i ogranicza zakażanie osób z otoczenia chorego.
Kto może skorzystać
Program jest przeznaczony dla osób dorosłych, które spełniają łącznie trzy warunki:
- mają złożoną deklarację wyboru pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej w NZOZ „Zdrowie"
- nie mają w dotychczasowym wywiadzie rozpoznanej gruźlicy
- w ciągu ostatnich 24 miesięcy nie brały udziału w tym badaniu ankietowym — również w innej placówce
Deklaracja do pielęgniarki to osobny dokument niż deklaracja do lekarza rodzinnego. Można je złożyć w różnych placówkach. Jeśli nie są Państwo pewni, gdzie złożono deklarację pielęgniarską, sprawdzi to rejestracja albo Internetowe Konto Pacjenta.
Komu szczególnie zalecamy badanie
Program kierowany jest zwłaszcza do osób, u których występuje przynajmniej jedna z poniższych okoliczności:
- bezpośredni kontakt z osobą z rozpoznaną gruźlicą — wspólne mieszkanie, opieka nad chorym, bliski kontakt zawodowy
- trudne warunki życiowe: bezrobocie, zwłaszcza długotrwałe, bezdomność, niepełnosprawność
- uzależnienie od alkoholu lub substancji psychoaktywnych
- choroby przewlekłe osłabiające odporność — cukrzyca, przewlekła niewydolność nerek, choroby krwi, zakażenie HIV
- przyjmowanie leków osłabiających odporność — leki immunosupresyjne, sterydy
- narażenie zawodowe na azbest, sadzę, smołę, spaliny lub surowce gumowe
- palenie tytoniu i niedożywienie
Jak przebiega badanie
- Pielęgniarka przeprowadza wywiad zdrowotny i wypełnia ankietę. Pytania dotyczą warunków mieszkaniowych, kontaktu z osobami chorymi, narażenia zawodowego, chorób przewlekłych, sposobu odżywiania, palenia tytoniu, spożywania alkoholu oraz występujących dolegliwości.
- Ankieta jest poufna. Odpowiedzi punktowane są w skali, która pozwala oszacować ryzyko zachorowania.
- Pielęgniarka przeprowadza edukację zdrowotną — wyjaśnia, jak rozpoznać niepokojące objawy i jak ograniczyć ryzyko zakażenia.
- Na podstawie liczby punktów pacjent trafia do jednej z dwóch grup.
| Wynik ankiety | Grupa | Co dalej |
|---|---|---|
| 1–9 punktów | ryzyko umiarkowane | Dalsza diagnostyka nie jest potrzebna. Kolejne badanie ankietowe po 24 miesiącach. |
| 10–24 punktów | ryzyko podwyższone | Pielęgniarka przekazuje pisemną informację o wynikach ankiety lekarzowi podstawowej opieki zdrowotnej i wskazuje tryb dalszego postępowania. Lekarz decyduje o dalszej diagnostyce — najczęściej zleca zdjęcie RTG klatki piersiowej. |
Objawy, które powinny zaniepokoić
- kaszel utrzymujący się dłużej niż trzy tygodnie
- krwioplucie
- duszność i ból w klatce piersiowej
- stany podgorączkowe i nocne poty
- gwałtowna utrata masy ciała bez uchwytnej przyczyny
- przewlekłe osłabienie i brak apetytu
- nawracające zakażenia układu oddechowego
Objawy te nie oznaczają jeszcze gruźlicy — mogą towarzyszyć wielu innym chorobom. Jeśli jednak utrzymują się mimo leczenia, prosimy nie czekać na badanie ankietowe, tylko umówić wizytę u lekarza rodzinnego.
Jak się zgłosić
Skierowanie nie jest potrzebne. Wystarczy umówić wizytę u pielęgniarki środowiskowo-rodzinnej — osobiście w rejestracji albo telefonicznie pod numerem 15 872 30 99. Termin badania ustala bezpośrednio pielęgniarka, która będzie je przeprowadzać.
Program realizujemy we wszystkich trzech placówkach — w Janowie Lubelskim, Batorzu i Zdziłowicach. Informacje o pielęgniarkach: Pielęgniarki środowiskowo-rodzinne.
Co zabrać na wizytę
- dokument tożsamości
- pisemne oświadczenie, że w ciągu ostatnich 24 miesięcy nie brali Państwo udziału w badaniu ankietowym w ramach tego programu — również u innego świadczeniodawcy; druk otrzymają Państwo na miejscu
Jak często można powtórzyć badanie
Raz na 24 miesiące, licząc od daty ostatniego badania ankietowego. Okres ten obowiązuje niezależnie od tego, w której placówce badanie zostało wykonane.